درمىآورند و به همين نحو تدريجا منادى جلو مىآيد تا جائى كه شخص سالم بگويد صدا را مىشنوم سپس آن نقطه را علامت مىگذارند و پس از آن عمل را ادامه داده و بجلوتر مىآيند تا جائى كه مجنى عليه نيز بگويد صدا را مىشنوم آن موضع را نيز علامت گذارده و سپس بين دو نقطه را ملاحظه كرده و تفاوت آنها را در نظر مىگيرند و اين عمل را نسبت به جهات و جوانب ديگر مكرّر مىكنند تا صدق گفته ايشان محرز گردد و بعد به همان نسبت جانى بايد ديه بدهد مثلا اگر شخص سالم در فاصله صد قدمى گفت صدا را مىشنوم و مجنى عليه در مسافت چهل قدمى اينمعنا را اظهار داشت معلوم مىشود كه سه خمس نيروى شنوائى خود را از دست داده پس سه خمس ديه يعنى ششصد دينار جانى بايد بپردازد . ناگفته نماند كه آزمايش در اينجا را نيز مىتوان همچون فرض قبلى از نزديك ابتداء كرده و بتدريج صدا را از دور تر مورد آزمايش قرار دهند تا جائى كه ابتداء مجنى عليه بگويد صدا را نمىشنوم و پس از او قرينش در فاصله‌اى دور تر به اين معنا اعتراف نمايد . قوله : قيس الى ابناء سنّه : مقصود از [ ابناء سن ] كسانى بوده كه با وى در يك سن و سال باشند . قوله : بان يجلس قرنه فى جنبه : ضمير در [ قرنه ] و [ جنبه ] به مجنى عليه راجع مىباشند و مقصود از قرن ، هم‌سن و سال مجنى عليه مىباشد . قوله : لا يسمعه واحد منهما : ضمير منصوبى در [ لا يسمعه ] به صوت و در [ منهما ] به مجنى عليه و قرن راجع است . قوله : و يؤخذ بنسبته من الدّية : ضمير در [ بنسبته ] به تفاوت راجعست .